Günün kelimeleri · 📈 Fiyatlar ve ekonomi
Alışveriş sepetinden haberlere: Ekonomiyle ilgili 10 kelime
A1B1B2
Almanlar da market fişine bakıp iç çeker. Gelin, Almanca iç çekmeyi öğrenelim.
Süpermarketten çıkarken fişe bakıyor ve yüzünüzü buruşturuyorsunuz. Tereyağı yine mi zamlanmış? Eve gelip haberleri açıyorsunuz; Inflation, Rezession gibi kelimeler yetişemeyeceğiniz hızla akıp gidiyor.
Bugünkü on kelime fiyatlar ve ekonomi konuşulurken sürekli karşınıza çıkar. Bunlarla zamlar hakkında sohbet edebilir ve manşetleri gerçekten takip edebilirsiniz. Yetişkin Almancası burada başlıyor! 📈
📋 On kelimeye hızlı bakış
- der Preis — fiyat; ödül
- sinken — batmak; düşmek, azalmak
- steigen — yükselmek, artmak; çıkmak
- die Inflation — enflasyon
- die Wirtschaft — ekonomi; (bölgesel) meyhane, lokanta
- die Lebenshaltungskosten — geçim masrafları, hayat pahalılığı
- die Arbeitslosigkeit — işsizlik
- das Wachstum — büyüme
- die Krise — kriz
- die Rezession — durgunluk, resesyon
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
der Preis
[PRAYS]fiyat; ödül(Pl. die Preise)
📌 Der Preis ist mir zu hoch.
→ Fiyat bana çok yüksek.
💡 İngilizce price ve prize bir arada 🏷️ İkisi de olabilir: fiyat da, ödül de!
Bonus Das ist mir zu teuer. = Bu bana çok pahalı.
sinken
[ZİN-ken]batmak; düşmek, azalmak(sinkt – ist gesunken)
📌 Die Preise sind gesunken.
→ Fiyatlar düştü.
💡 İngilizce sink ile aynı kökten 📉 Gemiler batar, fiyatlar düşer.
⚠ Perfekt sein ile kurulur: Die Preise sind gesunken. Bir şeyi düşürmek ise senken.
steigen
[ŞTAY-gen]yükselmek, artmak; çıkmak(steigt – ist gestiegen)
📌 Die Preise steigen jedes Jahr.
→ Fiyatlar her yıl artıyor.
💡 Merdiven çıktığınızı düşünün 🪜 Otobüse binmek, einsteigen, de aynı fiil!
⚠ Perfekt sein ile kurulur: Die Preise sind gestiegen.
die Inflation
[in-fla-TSYON]enflasyon(Pl. die Inflationen)
📌 Die Inflation lag im letzten Monat bei drei Prozent.
→ Geçen ay enflasyon yüzde üçtü.
💡 Latince inflare (şişirmek) kökünden 🎈 Fiyatlar balon gibi şişer. Türkçedeki “enflasyon” ile aynı; -tion hep die!
die Wirtschaft
[VİRT-şaft]ekonomi; (bölgesel) meyhane, lokanta(Pl. die Wirtschaften)
📌 Die deutsche Wirtschaft ist stark vom Export abhängig.
→ Alman ekonomisi büyük ölçüde ihracata bağlıdır.
💡 der Wirt (ev sahibi, meyhaneci) + -schaft 🏦 Eskiden ev idaresi demekti, şimdi ülkenin evinin idaresi.
Bonus Güney Almanya'da eine Wirtschaft yerel bir meyhane de olabilir.
die Lebenshaltungskosten
[LE-bens-hal-tunks-kos-ten]geçim masrafları, hayat pahalılığı(nur Pl.)
📌 In München sind die Lebenshaltungskosten besonders hoch.
→ Münih'te geçim masrafları özellikle yüksek.
💡 Leben (hayat) + Haltung (sürdürme) + Kosten (masraflar) 🧾 Geçim masraflarının üç Lego parçası!
⚠ Yalnızca çoğul: Die Lebenshaltungskosten sind hoch.
die Arbeitslosigkeit
[AR-bayts-lo-zih-kayt]işsizlik((çoğulu yok))
📌 Die Arbeitslosigkeit ist gesunken.
→ İşsizlik azaldı.
💡 Arbeit (iş) + los (-sız) + -igkeit = iş-siz-lik, tıpkı Türkçedeki gibi parça parça 😔 -keit demek die demek!
Bonus Sıfatı arbeitslos = işsiz
das Wachstum
[VAKS-tum]büyüme((çoğul yok))
📌 Das Wirtschaftswachstum ist gering.
→ Ekonomik büyüme zayıf.
💡 wachsen (büyümek) fiilinden 🌱 -tum ile bitiyor ve das Wachstum.
Bonus ekonomik büyüme = das Wirtschaftswachstum
die Krise
[KRİ-ze]kriz(Pl. die Krisen)
📌 Die Firma steckt in einer Krise.
→ Şirket bir kriz içinde.
💡 Türkçedeki “kriz” ile aynı Yunanca kökten ⚡ Bir zamanlar dönüm noktası anlamına gelirdi.
Bonus in einer Krise stecken = bir krizin içinde sıkışıp kalmak
die Rezession
[re-tses-YON]durgunluk, resesyon(Pl. die Rezessionen)
📌 Ökonomen warnen vor einer drohenden Rezession im kommenden Jahr.
→ Ekonomistler gelecek yıl için yaklaşan bir resesyona karşı uyarıyor.
💡 Neredeyse “resesyon” ile aynı 🌧️ Ekonomi geri adım atar.
⚠ Almancada ilk s “ts” gibi okunur. -ion ile biten isimler hep die.
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanya'da kartla ödeme çok yaygınlaştı, ama hâlâ pek çok kişi nakdi (Bargeld) tercih ediyor. Bazı küçük fırınlar ve mahalle bakkalları yalnızca nakit kabul eder; cüzdanınızda biraz bozuk para bulundurmakta fayda var.
2002'de euro geldiğinde pek çok kişi fiyatların fırladığını hissetti ve Euro ile teuer (pahalı) kelimelerini birleştirip ‘Teuro’ dedi. İnsanlar fiyatlardan yakınırken bunu hâlâ ara sıra duyarsınız. 💶
Almanlar paraya dikkat eden ve tasarruf eden insanlar olarak bilinir. Süpermarket broşürlerini karşılaştırmak ve indirimlerin (Angebote) peşine düşmek çok olağan bir alışkanlıktır.
✅ Kısa test
Q. Arkadaşınız son zamanlarda market alışverişinin pahalandığını söylüyor. Nasıl katılırsınız?
- ① Die Arbeitslosigkeit ist gesunken.
- ② Ja, die Preise sind stark gestiegen.
- ③ Das Wachstum ist gering.
Cevabı göster
② Ja, die Preise sind stark gestiegen.
steigen yükselmek demektir; cümle ‘Evet, fiyatlar çok arttı’ diyor. sind ile kurulan Perfekt'e dikkat.
Bir dahaki alışverişinizde her etikete bakıp „Teurer!“ ya da „Billiger!“ diye fısıldayın. Süpermarketiniz artık bir Almanca sınıfı! 🛒
🔜 Yarının konusu: 🏘️ Konut ve emlak