Das Paket wird geliefert: Almancada edilgen yapı — kimin yaptığından çok ne olduğu önemliyken

Kargo bildiriminizde Ihr Paket wird heute zugestellt. (Kargonuz bugün teslim edilecek), kira sözleşmenizde ise Die Wohnung wurde 2020 renoviert. (Daire 2020'de yenilendi) yazıyor. Kimin teslim ettiği ya da kimin yenilediği pek önemli değil. Ne olduğu, kimin yaptığından daha önemliyse Almanca edilgen yapıyı (das Passiv) kullanır. Türkçedeki "-ıl/-ın" ekiyle kurulan "yapıldı, gönderildi" cümleleri gibi düşünebilirsiniz. Resmî mektuplarda, haberlerde ve duyurularda her yerde karşınıza çıkar. Tek bir formül var: werden + Partizip II; Partizip II cümlenin en sonuna gider.

Temel yapı: werden + Partizip II

Etken cümlenin Akkusativ nesnesi, edilgen cümlenin Nominativ öznesi olur.

Etken (Aktiv)	Edilgen (Passiv)
Der Techniker repariert die Heizung.	Die Heizung wird repariert.
Man öffnet den Laden um 8 Uhr.	Der Laden wird um 8 Uhr geöffnet.
Die Post liefert die Pakete.	Die Pakete werden geliefert.

Die Heizung wird morgen repariert. — Kalorifer yarın tamir edilecek.
Hier wird viel Deutsch gesprochen. — Burada çok Almanca konuşulur.
Die Formulare werden online ausgefüllt. — Formlar internetten doldurulur.

den Laden'in (Akkusativ) nasıl der Laden'e (Nominativ) dönüştüğüne dikkat edin. Özne çoğulsa fiil werden olur.

Üç zaman

Zaman	Yapı	Örnek
Şimdiki zaman	werde/wirst/wird … + Partizip II	Das Haus wird gebaut.
Präteritum	wurde/wurdest/wurden … + Partizip II	Das Haus wurde 1905 gebaut.
Perfekt	sein + Partizip II + worden	Das Haus ist 1905 gebaut worden.

Der Brief wurde gestern verschickt. — Mektup dün gönderildi.
Mein Antrag ist schon bearbeitet worden. — Başvurum çoktan işleme alındı.

Hikâyelerde ve yazı dilinde edilgen geçmiş zaman neredeyse her zaman wurde ile kurulur. Perfekt'te yardımcı fiil sein'dır ve son kelime geworden değil, worden olur. Edilgen yapının en çok karıştırılan kısmı budur.

Yapanı söylemek: von + Dativ

Eylemi yapan kişiyi belirtmek için von + Dativ kullanın. Bir neden ya da araç için durch + Akkusativ de kullanabilirsiniz.

Der Kuchen wurde von meiner Oma gebacken. — Pasta büyükannem tarafından yapıldı.
Die Rechnung wird vom Vermieter geschickt. — Fatura ev sahibi tarafından gönderilir. (von + dem = vom)
Die Straße wurde durch den Sturm beschädigt. — Yol fırtına yüzünden hasar gördü.

Kipli fiillerle: muss … werden

müssen, können, dürfen, sollen ve diğer kipli fiillerle cümle Partizip II + werden (mastar) ile biter.

Der Antrag muss bis Freitag abgegeben werden. — Başvuru cumaya kadar teslim edilmeli.
Das Ticket kann online gekauft werden. — Bilet internetten alınabilir.
Hier darf nicht geraucht werden. — Burada sigara içilmez.

Eylem mi, sonuç mu: werden ve sein

werden + Partizip II eylemi anlatır (bir şey yapılıyor); sein + Partizip II ise ortaya çıkan durumu anlatır. İkincisine durum edilgeni (Zustandspassiv) denir.

Die Tür wird um 22 Uhr geschlossen. — Kapı saat 22.00'de kapatılır. (biri kapatıyor)
Die Tür ist geschlossen. — Kapı kapalı. (şu anki durumu)

werden + mastar ise edilgen değil, gelecek zamandır: Ich werde arbeiten. (Çalışacağım) ile Ich werde gefragt. (Bana soruluyor) farklıdır. Gelecek zaman werden ile gelecek zaman dersinde anlatılıyor.

Sık yapılan hatalar

❌ Das Paket ist geliefert geworden. → ✅ Das Paket ist geliefert worden. (Edilgen Perfekt'te worden kullanılır.)
❌ Die Heizung hat repariert worden. → ✅ Die Heizung ist repariert worden. (Yardımcı fiil sein'dır.)
❌ Den Computer wird repariert. → ✅ Der Computer wird repariert. (Edilgen cümlenin öznesi Nominativ'dir.)
❌ Der Brief wurde von mein Chef unterschrieben. → ✅ Der Brief wurde von meinem Chef unterschrieben. (von, Dativ ister.)

Kendinizi test edin

Edilgen yapın (şimdiki zaman): Man repariert das Fahrrad.

Cevap

Das Fahrrad wird repariert.

Perfekt'e çevirin: Das Formular wurde unterschrieben.

Cevap

Das Formular ist unterschrieben worden.

Boşluğu doldurun: Die Briefe ___ gestern verschickt. (Präteritum)

Cevap

wurden — özne die Briefe çoğul, bu yüzden wurden.