Almanca dersleri · Almanca dil bilgisi · A2
Almancada Genitiv (-in Hâli)
Genitiv, Wessen? yani "kimin?" sorusunun cevabıdır. Türkçedeki tamlayan hâline (-in/-ın) benzer: babamın arabası gibi. Günlük sohbette daha az duyulur, ama haberlerde, resmî mektuplarda, tabelalarda ve sınavlarda her yerdedir. S-Bahn anonslarındaki "wegen einer Störung" (bir arıza nedeniyle) bile Genitiv'dir. Biçimleri bilmek, Almanya'daki günlük okumalarınızı çok kolaylaştırır.
Genitiv artikelleri ve -s/-es eki
Genitiv'de eril ve nötr artikel des, dişil ve çoğul artikel der olur. Eril ve nötr isimler -s veya -es alır; dişil ve çoğul isimler değişmez. Türkçede sahip önce gelir (babamın arabası); Almancada ise Genitiv'deki isim genellikle nitelediği ismin arkasından gelir: das Auto meines Vaters — kelimesi kelimesine "araba babamın".
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| belirli | des Mannes | der Frau | des Kindes | der Kinder |
| belirsiz | eines Mannes | einer Frau | eines Kindes | — |
| iyelik | meines Vaters | meiner Mutter | meines Autos | meiner Eltern |
-es çoğunlukla tek heceli isimlerde kullanılır (des Tages, des Mannes); -s, -ß, -x, -z ile biten isimlerde ise zorunludur (des Hauses, des Platzes). İki veya daha çok heceli isimler ya da -er, -el, -en ile bitenler yalnızca -s alır (des Lehrers, des Onkels, des Wagens). Bazı eril isimler bunun yerine -(e)n alır: der Student → des Studenten.
- Das ist das Auto meines Vaters. — Bu, babamın arabası.
- Die Farbe des Hauses gefällt mir. — Evin rengi hoşuma gidiyor.
- Der Name des Hotels ist lang. — Otelin adı uzun.
- Die Wohnung meiner Schwester ist klein. — Kız kardeşimin dairesi küçük.
- Die Zimmer der Kinder sind oben. — Çocukların odaları yukarıda.
Genitiv'de kişi adları
Kişi adları artikelsiz, yalnızca -s alır ve ad önce gelir — tıpkı Türkçedeki gibi. İngilizceden farklı olarak kesme işareti kullanılmaz (Türkçedeki Anna'nın gibi değil). Yalnızca -s, -ß, -x, -z ile biten adlar kesme işareti alır.
| Ad | Genitiv | Örnek |
|---|---|---|
| Anna | Annas | Annas Handy |
| Peter | Peters | Peters Fahrrad |
| Klaus | Klaus' | Klaus' Wohnung |
- Annas Handy liegt auf dem Tisch. — Anna'nın telefonu masanın üstünde.
- Wessen Jacke ist das? – Das ist Peters Jacke. — Bu kimin ceketi? – Peter'ın ceketi.
Genitiv alan edatlar: wegen, trotz, während
wegen (yüzünden, nedeniyle), trotz (-e rağmen), während (sırasında, boyunca), ayrıca statt (yerine) ve innerhalb (içinde) yazı dilinde Genitiv alır. Duyurularda ve haberlerde sürekli karşınıza çıkarlar.
| edat | anlamı | örnek |
|---|---|---|
| wegen | yüzünden, nedeniyle | wegen des Streiks |
| trotz | -e rağmen | trotz des Regens |
| während | sırasında, boyunca | während der Woche |
| statt | yerine | statt des Busses |
| innerhalb | içinde | innerhalb einer Woche |
- Wegen des Streiks fährt heute keine S-Bahn. — Grev nedeniyle bugün S-Bahn çalışmıyor.
- Trotz des Regens gehen wir spazieren. — Yağmura rağmen yürüyüşe çıkıyoruz.
- Während der Woche habe ich wenig Zeit. — Hafta içi pek vaktim olmuyor.
- Statt des Busses nehme ich das Fahrrad. — Otobüs yerine bisiklete biniyorum.
- Innerhalb einer Woche bekommen Sie eine Antwort. — Bir hafta içinde cevap alacaksınız.
Konuşmada birçok kişi Dativ'le wegen dem Regen der. Sohbette bu sorun değil; ama mektup, e-posta ve sınavlarda Genitiv güvenli seçimdir.
Konuşma dilinde: von + Dativ
Almanlar günlük konuşmada Genitiv yerine çok sık von + Dativ kullanır. Anlam aynıdır. Genitiv'in mümkün olmadığı durumlarda da, örneğin artikelsiz çoğul isimlerde, von gerekir.
| Yazı dili (Genitiv) | Konuşma dili (von + Dativ) |
|---|---|
| das Auto meines Vaters | das Auto von meinem Vater |
| die Wohnung meiner Schwester | die Wohnung von meiner Schwester |
| — | die Meinung von Experten |
- Das ist das Auto von meinem Vater. — Bu, babamın arabası.
- Ich habe die Nummer von Annas Bruder. — Bende Anna'nın erkek kardeşinin numarası var.
Sık yapılan hatalar
- ✗ die Wohnung des Frau → ✓ die Wohnung der Frau (dişil Genitiv artikeli der'dir)
- ✗ das Büro des Lehrer → ✓ das Büro des Lehrers (eril ve nötr isimler -s alır)
- ✗ Anna's Handy → ✓ Annas Handy (Almanca kişi adlarında Genitiv'de kural olarak kesme işareti yok)
Kendinizi test edin
- Das ist das Büro ___ Chefs. (der Chef)
Cevap
Das ist das Büro des Chefs. — Eril: artikel des, isim de -s alır.- ___ Regens bleiben wir zu Hause. (wegen, der Regen)
Cevap
Wegen des Regens bleiben wir zu Hause.- Das Fahrrad ___ ist neu. (meine Tochter)
