Almanca dersleri · Almanca dil bilgisi · A2
Almancada Dativ (-e Hâli)
Dativ, Wem? yani "kime?" sorusunun cevabıdır. Türkçedeki yönelme hâline (-e/-a) benzer bir görevi vardır: Adama kitabı veriyorum cümlesindeki "adama" gibi. Fikir tanıdık olsa da zorluk artikellerdedir: Türkçede artikel yoktur, Almancada ise artikel yine değişir — der birden dem, die ise der olur. Ayrıca mit, zu gibi çok sık kullanılan edatlar ve bazı günlük fiiller de Dativ ister.
Bir şeyi kim alıyor? Dolaylı nesne
geben (vermek), schenken (hediye etmek), zeigen (göstermek), erklären (açıklamak) veya bringen (getirmek) gibi fiillerde "şey" Akkusativ'de, onu alan kişi ise Dativ'dedir. İkisi de isim olduğunda genellikle Dativ önce gelir.
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| belirli | dem Mann | der Frau | dem Kind | den Kindern |
| belirsiz | einem Mann | einer Frau | einem Kind | — |
| iyelik | meinem Mann | meiner Frau | meinem Kind | meinen Kindern |
Çoğulda ismin kendisi de -n alır (den Kindern, den Freunden); ama isim zaten -n veya -s ile bitiyorsa almaz (den Frauen, den Autos).
- Ich gebe dem Mann das Buch. — Adama kitabı veriyorum.
- Sie schenkt ihrer Mutter Blumen. — Annesine çiçek hediye ediyor.
- Wir zeigen den Kindern den Zoo. — Çocuklara hayvanat bahçesini gösteriyoruz.
- Der Lehrer erklärt einem Schüler die Aufgabe. — Öğretmen bir öğrenciye ödevi açıklıyor.
Dativ'de şahıs zamirleri
| yalın | ich | du | er | sie | es | wir | ihr | sie | Sie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dativ | mir | dir | ihm | ihr | ihm | uns | euch | ihnen | Ihnen |
Dikkat: ihr hem "siz" (yalın hâl) hem de "ona (kadın)" (Dativ) olabilir; hangisi olduğunu bağlam gösterir. Akkusativ'deki şey de zamirse önce o gelir: Ich gebe es ihm.
- Ich gebe dir meine Nummer. — Sana numaramı veriyorum.
- Kannst du mir das Foto zeigen? — Bana fotoğrafı gösterebilir misin?
- Wir schenken ihr ein Buch. — Ona bir kitap hediye ediyoruz.
- Ich schreibe Ihnen eine E-Mail. — Size bir e-posta yazacağım.
- Ich gebe es ihm. — Onu ona veriyorum.
Her zaman Dativ alan edatlar
Bu yedi edattan sonra istisnasız Dativ gelir. Birçok öğrenci onları tek parça olarak ezberler: aus, bei, mit, nach, seit, von, zu.
| edat | anlamı | örnek |
|---|---|---|
| aus | -den (köken), içinden | aus der Schweiz |
| bei | -de (birinin yanında), yakınında | bei meinen Eltern |
| mit | ile, (araçla) | mit dem Bus |
| nach | -den sonra; (şehir, ülke) -e | nach dem Kurs, nach Berlin |
| seit | -den beri | seit einem Jahr |
| von | -den, -in | von meiner Freundin |
| zu | (kişiye, yere) -e | zu meinem Bruder |
Kısa biçimler çok yaygındır: zu dem → zum, zu der → zur, bei dem → beim, von dem → vom.
- Ich fahre mit dem Bus zur Arbeit. — İşe otobüsle gidiyorum.
- Nach dem Deutschkurs gehe ich zum Arzt. — Almanca kursundan sonra doktora gidiyorum.
- Sie wohnt seit einem Jahr in Hamburg. — Bir yıldır Hamburg'da oturuyor.
- Mein Kollege kommt aus der Schweiz. — İş arkadaşım İsviçreli.
- Ich bin heute Abend bei meinen Eltern. — Bu akşam annemlerdeyim.
- Das Geschenk ist vom Chef. — Hediye patrondan.
Dativ alan fiiller
Bazı fiillerin tek bir nesnesi vardır ve o nesne Dativ'dedir. Önce şu dördünü öğrenin: helfen (yardım etmek), danken (teşekkür etmek), gefallen (hoşuna gitmek), gehören (-e ait olmak). Türkçede de "birine yardım etmek", "birine teşekkür etmek" dediğimiz için bu fiiller size mantıklı gelecektir. gefallen'da beğenilen şey öznedir, beğenen kişi ise Dativ'dedir. Türkçedeki "Resim hoşuma gidiyor" yapısında olduğu gibi, beğenilen şey cümlenin öznesidir.
| fiil | örnek |
|---|---|
| helfen | Ich helfe dir. |
| danken | Ich danke Ihnen. |
| gefallen | Das Bild gefällt mir. |
| gehören | Die Tasche gehört ihr. |
Diğer sık kullanılanlar: antworten, gratulieren, passen, schmecken.
- Kannst du mir bitte helfen? — Bana yardım edebilir misin lütfen?
- Ich danke Ihnen für die Hilfe. — Yardımınız için teşekkür ederim.
- Die Wohnung gefällt meiner Frau. — Daire eşimin hoşuna gidiyor.
- Die Schuhe gefallen mir nicht. — Ayakkabılar hoşuma gitmiyor.
- Wem gehört das Fahrrad? – Es gehört meinem Bruder. — Bisiklet kimin? – Erkek kardeşimin.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Ich helfe dich. → ✓ Ich helfe dir. (helfen her zaman Dativ alır)
- ✗ Ich fahre mit den Bus. → ✓ Ich fahre mit dem Bus. (mit + Dativ: der Bus → dem Bus)
- ✗ Ich gebe den Kinder Schokolade. → ✓ Ich gebe den Kindern Schokolade. (Dativ çoğulda -n eklenir)
Kendinizi test edin
- Ich fahre mit ___ U-Bahn. (die U-Bahn)
Cevap
Ich fahre mit der U-Bahn. — Dişil die, Dativ'de der olur.- Das Buch gehört ___. (ich)
Cevap
Das Buch gehört mir.- Ich gehe ___ Bäckerei. (zu + die)
