Günün kelimeleri · 🔬 Bilim
Önlükler giyildi: bilimle ilgili 10 Almanca kelime
A1B1B2
Einstein'ın ve Röntgen'in dilinde bilim konuşmaya ne dersiniz?
Almanya'da bir üniversite laboratuvarında çalışan arkadaşınızı ziyaret ediyorsunuz. Heyecanla ‘Das Experiment hat endlich geklappt!’ diyor, siz de sadece başınızı sallıyorsunuz. Bilim haberlerinin başlıkları da hep zor görünmüştür.
Bugünkü on kelime bilimde ve araştırmada tekrar tekrar karşınıza çıkar. Bunlarla bilim haberlerinin başlıklarını okuyabilir, araştırmacı arkadaşlarınızla sohbet edebilir ve sonuçların çıkıp çıkmadığını sorabilirsiniz. 🔬
📋 On kelimeye hızlı bakış
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
die Wissenschaft
[Vİ-sen-şaft]bilim(Pl. die Wissenschaften)
📌 Die Wissenschaft hat in diesem Bereich große Fortschritte gemacht.
→ Bilim bu alanda büyük ilerleme kaydetti.
💡 wissen (bilmek) + -schaft = bilinen her şey 🧪 -schaft hep die'dir.
Bonus Sıfatı: wissenschaftlich = bilimsel, akademik
der Wissenschaftler
[Vİ-sen-şaft-ler]bilim insanı; akademisyen(Pl. die Wissenschaftler (kadın: die Wissenschaftlerin))
📌 Die Wissenschaftler haben eine neue Pflanze entdeckt.
→ Bilim insanları yeni bir bitki keşfetti.
💡 Wissenschaft + -ler = bilimle uğraşan kişi 👩🔬 Türkçedeki -ci eki gibi!
Bonus Kadın bilim insanı die Wissenschaftlerin'dir.
die Forschung
[FOR-şunk]araştırma(Pl. die Forschungen)
📌 Sie arbeitet in der Forschung.
→ Araştırma alanında çalışıyor.
💡 forschen (araştırmak) + -ung 🔍 -ung, yani die.
Bonus Araştırmacı = der Forscher · die Forscherin
das Experiment
[eks-pe-ri-MENT]deney(Pl. die Experimente)
📌 Das Experiment musste mehrmals wiederholt werden.
→ Deney birkaç kez tekrarlanmak zorunda kaldı.
💡 İngilizce experiment ile aynı yazılış ⚗️ Sadece vurgu sona kayar.
Bonus Fiili: experimentieren = deney yapmak
die Theorie
[te-o-Rİ]kuram, teori(Pl. die Theorien)
📌 In der Theorie klingt das gut.
→ Teoride kulağa iyi geliyor.
💡 Türkçedeki ‘teori’ ile aynı — Yunanca theōria, yani bakmak 🤔 -ie ile biter: die, vurgu sonda.
Bonus In der Theorie … in der Praxis … = Teoride … pratikte …
das Labor
[la-BOR]laboratuvar(Pl. die Labore)
📌 Die Blutprobe wird im Labor untersucht.
→ Kan örneği laboratuvarda inceleniyor.
💡 Latince laborare, çalışmak 🥼 Türkçedeki laboratuvar'ın kısası. Vurgu sonda.
Bonus Kan tahlili sonuçlarınız da das Labor'dan gelir.
das Ergebnis
[er-GEYP-nis]sonuç(Pl. die Ergebnisse)
📌 Das Ergebnis der Prüfung bekommst du nächste Woche.
→ Sınav sonucunu gelecek hafta alırsın.
💡 sich ergeben (sonuçlanmak) + -nis = sonuç 📊
⚠ Çoğulda çift s: die Ergebnisse.
entdecken
[ent-DE-ken]keşfetmek(entdeckt – hat entdeckt)
📌 Ich habe ein tolles Café entdeckt.
→ Harika bir kafe keşfettim.
💡 ent- (kaldırmak) + decken (örtmek) = örtüsünü kaldırmak — tıpkı İngilizce dis-cover gibi 🗺️
Bonus İsmi: die Entdeckung = keşif
beweisen
[be-VAY-zen]kanıtlamak, ispat etmek(beweist – bewies – hat bewiesen)
📌 Kannst du beweisen, dass du zu Hause warst?
→ Evde olduğunu kanıtlayabilir misin?
💡 be- + weisen (göstermek) = kanıtı parmakla göstermek 👉
Bonus İsmi: der Beweis = kanıt
messen
[ME-sen]ölçmek(misst – hat gemessen)
📌 Der Arzt misst meinen Blutdruck.
→ Doktor tansiyonumu ölçüyor.
💡 Laboratuvarda dağınıklığa (mess) yer yok — her şeyi iki kez ölçün 📏
⚠ Düzensiz: du misst, er misst, hat gemessen.
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almancadaki Wissenschaft sadece doğa bilimleri değildir. Tarih, dilbilim ve diğer beşerî bilimler de buna dahildir; bu yüzden Literaturwissenschaft (edebiyat bilimi) gibi kelimeler son derece normal gelir.
Almanya, Max Planck ve Fraunhofer enstitüleri gibi tanınmış araştırma kuruluşlarına ve Einstein ile Röntgen gibi bilim insanlarına ev sahipliği yapar. Bu yüzden Almancada röntgen çektirmek düpedüz röntgen'dir.
Bazı şehirlerde ‘Lange Nacht der Wissenschaften’ gibi etkinlikler düzenlenir; üniversiteler ve enstitüler akşam geç saatlere kadar kapılarını açar. Gerçek bir laboratuvarın içini görmek için harika bir fırsat. 🌙
✅ Kısa test
Q. İş arkadaşınız az önce bir deneyi bitirdi. Sonucun çıkıp çıkmadığını nasıl sorarsınız?
- ① Hast du das Labor gemessen?
- ② Hast du eine Theorie entdeckt?
- ③ Hast du schon das Ergebnis?
Cevabı göster
③ Hast du schon das Ergebnis?
das Ergebnis = sonuç; schon ile birlikte ‘sonuç çıktı mı bile?’ anlamına gelir.
Bugün bir şey ölçerseniz ‘Ich messe …’, bir şey bulursanız ‘Ich habe … entdeckt!’ deyin — yüksek sesle. 🔬
🔜 Yarının konusu: 😴 Bedensel durum