Günün kelimeleri · ⏳ Zaman edatları
Hiçbir randevuyu kaçırmayın: Zaman bildiren 10 edat
A1B1
um, seit, ab, bis; tek bir minik kelimeyi yanlış anlarsanız yanlış zamanda yanlış yerde olursunuz.
Alman bir arkadaşınız mesaj atıyor: „Wir treffen uns gegen acht.“ Bu tam sekiz mi, yoksa sekiz civarı mı? Bir mektupta „Bitte melden Sie sich innerhalb einer Woche.“ yazıyor; bir hafta sonra mı, yoksa bir hafta içinde mi?
Bugünkü 10 kelime zamandan bahsetmek için ihtiyacınız olan küçük edatlar. Kısalar ama bir kez oturttunuz mu randevular, açılış saatleri ve son tarihler çok daha az kafa karıştırır. ⏳
📋 On kelimeye hızlı bakış
- um — saat …'de; etrafında
- seit — -den beri; -dir
- bis — -e kadar
- vor — önünde; önce; … önce
- nach — -e (şehir, ülke); -den sonra
- ab — -den itibaren; -den (ayrılma)
- während — sırasında, esnasında (+ Gen.); -ken
- von — -den; -in; tarafından
- gegen — -e karşı; (ilaç) -e iyi gelen; (saat) -e doğru
- innerhalb — içinde; süresi içinde
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
um
[UM]saat …'de; etrafında(+ Akk.)
📌 Der Film beginnt um acht Uhr.
→ Film saat sekizde başlıyor.
💡 um = tam saatinde ⏰ um 8 Uhr = saat tam sekizde.
Bonus ‘Civarında’ için gegen: gegen 8 Uhr = sekiz gibi
seit
[ZAYT]-den beri; -dir(+ Dat.)
📌 Ich wohne seit drei Jahren in Berlin.
→ Üç yıldır Berlin'de oturuyorum.
💡 İngilizce since ile aynı kökten 📅 Geçmişte başladı, hâlâ sürüyor; Türkçedeki ‘-den beri’.
⚠ Almanca şimdiki zamanı kullanır, Türkçedeki gibi: Ich lerne seit einem Jahr Deutsch. = Bir yıldır Almanca öğreniyorum.
bis
[BİS]-e kadar(+ Akk.)
📌 Ich arbeite bis 18 Uhr.
→ Saat 18'e kadar çalışıyorum.
💡 bis = -e kadar; vedalaşmanın da pratik bir yolu 🏁
Bonus Bis morgen! / Bis später! / Bis bald! = Yarın görüşürüz / Sonra görüşürüz / Görüşmek üzere!
vor
[FOR]önünde; önce; … önce(+ Dat./Akk.)
📌 Wir treffen uns vor dem Kino.
→ Sinemanın önünde buluşalım.
💡 before'daki fore gibi 🔙 Zamanla ‘önce’ ya da ‘…önce’ demek.
⚠ ‘…önce’ anlamında başa gelir ve Dativ alır: vor einer Woche = bir hafta önce. Türkçedeki gibi sonda değil.
nach
[NAH]-e (şehir, ülke); -den sonra(+ Dat.)
📌 Ich fahre nach Berlin.
→ Berlin'e gidiyorum.
💡 nach = sonra, ardından 🔜 nach dem Essen = yemekten sonra
Bonus Şehirlere ve ülkelere gitmek için de kullanılır: nach Berlin fahren
ab
[AP]-den itibaren; -den (ayrılma)(+ Dat.)
📌 Ab Montag habe ich Urlaub.
→ Pazartesiden itibaren tatildeyim.
💡 İngilizce off gibi; bu noktadan itibaren yola çıktık! 🚀 ab Montag = pazartesiden itibaren
Bonus ab und zu = arada bir
während
[VE-rent]sırasında, esnasında (+ Gen.); -ken(edat + Gen. (bağlaç olarak da))
📌 Während des Essens sieht er nie fern.
→ Yemek sırasında asla televizyon izlemez.
💡 währen (sürmek) fiilinden ⌛ bir şey sürdüğü müddetçe
⚠ Standart Almanca Genitiv kullanır: während des Urlaubs. Konuşmada sık sık Dativ de duyarsınız.
von
[FON]-den; -in; tarafından(+ Dat.)
📌 Ich habe einen Brief von meiner Oma bekommen.
→ Ninemden bir mektup aldım.
💡 von A bis B: von başlangıcı gösterir, Türkçedeki ‘-den’ gibi 🟢 von 9 bis 17 Uhr = 9'dan 17'ye
gegen
[GE-gen]-e karşı; (ilaç) -e iyi gelen; (saat) -e doğru(+ Akk.)
📌 Haben Sie etwas gegen Kopfschmerzen?
→ Baş ağrısına iyi gelen bir şeyiniz var mı?
💡 gegen = birkaç dakika aşağı yukarı 🕗 gegen acht = sekiz sularında
Bonus Eczanede ‘…e karşı, …e iyi gelen’ demek: etwas gegen Kopfschmerzen
innerhalb
[İ-ner-halp]içinde; süresi içinde(+ Gen.)
📌 Bitte antworten Sie innerhalb einer Woche.
→ Lütfen bir hafta içinde cevap verin.
💡 inner (iç) + halb (taraf) = bir zaman diliminin içinde 📦 innerhalb einer Woche = bir hafta içinde
⚠ Genitiv alır: innerhalb eines Monats.
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanya'da dakik olmak (pünktlich) çok önemlidir. İnsanlar randevulara ve mülakatlara genellikle birkaç dakika erken gelir; geç kalıyorsanız mesaj atmak kibarlıktır.
En büyük zaman tuzağı: halb acht sekiz buçuk değil, yedi buçuktur. ‘Sekize yarım kala’ anlamına gelir.
Pek çok üniversitede ders saatinin yanındaki c.t. dersin on beş dakika sonra başladığı anlamına gelir; buna akademisches Viertel denir. Ancak bu, üniversiteye ve derse göre değişebilir. 🎓
✅ Kısa test
Q. İki yıldır Berlin'de yaşıyorsunuz. Hangi cümle doğru?
- ① Ich wohne seit zwei Jahren in Berlin.
- ② Ich wohne vor zwei Jahren in Berlin.
- ③ Ich wohne bis zwei Jahren in Berlin.
Cevabı göster
① Ich wohne seit zwei Jahren in Berlin.
Geçmişte başlayıp hâlâ devam eden bir şey için seit + Dativ + şimdiki zaman kullanılır.
Bugünkü planınızı yüksek sesle söyleyin: „Um 9 Uhr…, ab 12 Uhr…, bis 18 Uhr…“ ⏰
🔜 Yarının konusu: 🔗 Bağlaçlar