Günün kelimeleri · 🏃 Hareket fiilleri
Koş, zıpla, tırman: Sizi harekete geçirecek 10 Almanca fiil
A1A2B1B2
Bu fiiller Perfekt'te haben yerine sein'ı tercih eder; bugün nedenini öğreneceksiniz.
Pazartesi sabahı bir meslektaşınız soruyor: ‘Was hast du am Wochenende gemacht?’ Doğa yürüyüşüne gittiniz, gölde yüzdünüz ve otobüse yetişmek için koştunuz… ‘Ich habe gewandert’ diyorsunuz ve meslektaşınız hafifçe gülümsüyor. Neden?
Bugünkü 10 fiil tamamen vücudunuzu hareket ettirmekle ilgili. Bunlarla hafta sonunuzu canlı bir şekilde anlatabilir, bu arada kuralı da kapabilirsiniz: Bir yerden başka bir yere hareket ettiğinizde Perfekt genellikle sein ile kurulur. 🏃
📋 On kelimeye hızlı bakış
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
laufen
[LAU-fen]koşmak; yürümek(läuft – ist gelaufen)
📌 Ich laufe jeden Morgen im Park.
→ Her sabah parkta koşuyorum.
💡 İngilizce leap ile aynı kökten 🏃 laufen hem koşmayı hem yürümeyi kapsar.
Bonus Wie läuft’s? = İşler nasıl gidiyor?
⚠ Düzensiz ve sein ile: er läuft – ist gelaufen
rennen
[RE-nen]koşmak(rennt – rannte – ist gerannt)
📌 Ich musste zum Bus rennen.
→ Otobüse yetişmek için koşmam gerekti.
💡 İngilizce run ile kuzen 💨 laufen'dan daha hızlı ve daha acil.
⚠ Düzensiz geçmiş: rannte – ist gerannt
springen
[ŞPRİN-gen]atlamak, zıplamak(springt – sprang – ist gesprungen)
📌 Der Hund ist über den Zaun gesprungen.
→ Köpek çitin üzerinden atladı.
💡 Bir yayı (İngilizce spring) düşünün; boing! 🦘
Bonus atlayış = der Sprung · suya atlamak = ins Wasser springen
schwimmen
[ŞVİ-men]yüzmek(schwimmt – ist geschwommen)
📌 Im Sommer schwimme ich im See.
→ Yazın gölde yüzerim.
💡 İngilizce swim'in ikizi 🏊 Sadece sw'yi schw yapın.
⚠ Perfekt'te genellikle sein: Ich bin im See geschwommen.
klettern
[KLE-tern]tırmanmak(klettert – ist geklettert)
📌 Die Katze ist auf den Baum geklettert.
→ Kedi ağaca tırmandı.
💡 Belki kleben (yapışmak) ile bağlantılı; tırmanırken duvara yapışırsınız 🧗
Bonus tırmanma salonu = die Kletterhalle
wandern
[VAN-dern]doğa yürüyüşü yapmak(wandert – ist gewandert)
📌 Am Wochenende wandern wir in den Bergen.
→ Hafta sonu dağlarda yürüyüş yapıyoruz.
💡 İngilizce wander gibi; tepeler ve tarlalar üzerinde dolaşmak 🥾
⚠ Mahallede küçük bir gezinti spazieren gehen'dir; wandern gerçek bir doğa yürüyüşü demek.
joggen
[CO-gen]koşu yapmak, jogging yapmak(joggt – ist/hat gejoggt)
📌 Ich jogge jeden Morgen im Park.
→ Her sabah parkta koşu yapıyorum.
💡 Doğrudan İngilizceden 👟 Sadece bir g daha ekleyin.
Bonus Perfekt sein ya da haben ile olabilir: Ich bin/habe gejoggt.
bewegen
[be-VE-gen]hareket ettirmek; duygulandırmak(bewegt – hat bewegt)
📌 Du solltest dich mehr bewegen.
→ Daha çok hareket etmelisin.
💡 wiegen (sallamak) ile akraba 🤸 Vücudunuzu sallayın ve hareket edin!
Bonus Daha çok hareket et! = Beweg dich mehr! · hareket = die Bewegung
hüpfen
[HÜP-fen]zıplamak, hoplamak(hüpft – ist gehüpft)
📌 Die Kinder hüpfen vor Freude.
→ Çocuklar sevinçten zıplıyor.
💡 İngilizce hop ile aynı kökten 🐰 springen'den daha küçük ve hafif; Türkçedeki ‘hop’ gibi!
Bonus Çocuklar sevinçten zıplar: vor Freude hüpfen
kriechen
[KRİ-hen]emeklemek, sürünmek; yaltaklanmak(kriecht – kroch – ist gekrochen)
📌 Das Baby kriecht schon durch die ganze Wohnung.
→ Bebek şimdiden bütün evde emekliyor.
💡 İngilizce creep ile kuzen 🐛 Yere yakın ve yavaş yavaş.
⚠ Düzensiz ve sein ile: kroch – ist gekrochen
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanlar wandern'ı çok sever. İyi işaretlenmiş yürüyüş yolları (Wanderweg) sadece dağlarda değil, bütün ülkede uzanır; hafta sonları yürüyüş botlarıyla yola çıkan aileler görürsünüz.
Yazın pek çok kişi havuz yerine göllerde yüzer; çoğu şehrin güneşli günlerde dolup taşan bir açık havuzu (Freibad) vardır.
Ayrıca pazar günleri dükkânların çoğu kapalı olduğundan pek çok kişi günü aile ya da arkadaşlarıyla yürüyüşe (Spaziergang) çıkarak geçirir. 🌳
✅ Kısa test
Q. Pazartesi günü bir meslektaşınıza ‘Dağlarda yürüyüş yaptık’ demek istiyorsunuz. Ne dersiniz?
- ① Wir haben in den Bergen gewandert.
- ② Wir sind in den Bergen gewandert.
- ③ Wir wandern in den Bergen gewandert.
Cevabı göster
② Wir sind in den Bergen gewandert.
wandern bir yerden başka bir yere hareket fiilidir, bu yüzden Perfekt sein ile kurulur: Wir sind gewandert.
Bugün nasıl hareket ettiğinizi Perfekt ile anlatın, örneğin ‘Ich bin heute gelaufen!’ Ve sein'ı unutmayın! 🏃♀️
🔜 Yarının konusu: 📍 Yer edatları