Günün kelimeleri · 🎲 Kutu ve kart oyunları
Oyun gecesi Almancası: Zar atmaya hazır 10 kelime
A1A2B2
Alman bir arkadaşınız sizi yemeğe davet ederse, tatlıdan sonra masaya bir kutu oyunu gelmesi kuvvetle muhtemel.
İlk Alman Spieleabend’imde (oyun gecesi) masa zarlar ve kartlarla doluydu. Herkes gülüyor, ‘Wer ist dran?’ ve ‘Du schummelst!’ diye bağırıyordu; bense ne kuralları ne de kelimeleri bildiğim için sadece gülümsüyordum.
Bugünün on kelimesi masa ve kâğıt oyunları için. Bunlarla oyuna katılmak isteyebilir, zar atabilir, kazanırken ve kaybederken centilmenliği bozmazsınız; hem de Almanca. 🎲
📋 On kelimeye hızlı bakış
- das Spiel — oyun; maç
- das Brettspiel — masa oyunu, kutu oyunu
- das Kartenspiel — kâğıt oyunu; iskambil destesi
- mitspielen — oyuna katılmak, birlikte oynamak
- würfeln — zar atmak; küp küp doğramak
- der Würfel — zar; küp
- dran — sırası gelmiş; üzerinde (konuşma dili)
- gewinnen — kazanmak; elde etmek
- verlieren — kaybetmek; yenilmek
- schummeln — kopya çekmek, hile yapmak (konuşma dili)
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
das Spiel
[ŞPİL]oyun; maç(Pl. die Spiele)
📌 Das Spiel endet 2:1.
→ Maç 2-1 bitiyor.
💡 spielen (oynamak) eksi -en 🎮 Oyun da futbol maçı da: hepsi Spiel!
Bonus Das ist nur ein Spiel! = Alt tarafı bir oyun!
das Brettspiel
[BRET-şpil]masa oyunu, kutu oyunu(Pl. die Brettspiele)
📌 An Regentagen spielen wir gern Brettspiele.
→ Yağmurlu günlerde masa oyunları oynamayı severiz.
💡 Brett (tahta) + Spiel = tahta oyunu 🟫 Bizdeki tavla ve satranç gibi.
Bonus masa oyunu oynamak = Brettspiele spielen
das Kartenspiel
[KAR-tın-şpil]kâğıt oyunu; iskambil destesi(Pl. die Kartenspiele)
📌 Am Abend spielen wir oft ein Kartenspiel mit der Familie.
→ Akşamları ailecek sık sık kâğıt oynarız.
💡 Karte (kart) + Spiel = kâğıt oyunu 🃏 Spiel das olduğu için bütün kelime das.
Bonus İskambil destesi anlamına da gelir. kartları karıştırmak = die Karten mischen
mitspielen
[MİT-şpi-lın]oyuna katılmak, birlikte oynamak(spielt mit – hat mitgespielt)
📌 Darf ich mitspielen?
→ Ben de oynayabilir miyim?
💡 mit (birlikte) + spielen = birlikte oynamak 🙋 Her oyuna giriş biletiniz!
⚠ Ayrılabilen fiil: Ich spiele mit. · Sormak için: Darf ich mitspielen?
würfeln
[VÜR-fıln]zar atmak; küp küp doğramak(würfelt – hat gewürfelt)
📌 Du bist dran, du musst würfeln!
→ Sıra sende, zar atman lazım!
💡 Würfel (zar) + -n = zar atmak 🎲 Mutfakta ise würfeln küp küp doğramak demek!
Bonus Du musst würfeln! = Zar atman lazım!
der Würfel
[VÜR-fıl]zar; küp(Pl. die Würfel)
📌 Für dieses Spiel braucht man zwei Würfel.
→ Bu oyun için iki zar gerekiyor.
💡 werfen (atmak) fiilinin eski bir akrabası 🎲 Fırlattığınız şey.
Bonus Sezar’ın sözü Almanca: Die Würfel sind gefallen. = Zar atıldı.
dran
[DRAN]sırası gelmiş; üzerinde (konuşma dili)📌 Wer ist jetzt dran?
→ Şimdi sıra kimde?
💡 daran’ın kısaltması 👉 Oyun gecesinde muhtemelen en çok duyacağınız kelime.
Bonus Wer ist dran? = Sıra kimde? · Du bist dran! = Sıra sende!
gewinnen
[ge-Vİ-nın]kazanmak; elde etmek(gewinnt – hat gewonnen)
📌 Wer hat das Spiel gewonnen?
→ Maçı kim kazandı?
💡 İngilizce win ile aynı kökten 🏆 ge-WIN-nen içinde win’i görebiliyor musunuz?
⚠ Düzensiz geçmiş zaman: Ich habe gewonnen!
verlieren
[fer-Lİ-rın]kaybetmek; yenilmek(verliert – hat verloren)
📌 Ich habe meinen Ausweis verloren.
→ Kimliğimi kaybettim.
💡 İngilizce lose ve forlorn ile kuzen 😭
⚠ Geçmiş zamanı verloren: Ich habe schon wieder verloren.
schummeln
[ŞU-mıln]kopya çekmek, hile yapmak (konuşma dili)(schummelt – hat geschummelt)
📌 Wer bei der Prüfung schummelt, bekommt eine Sechs.
→ Sınavda kopya çeken altı (en kötü not) alır.
💡 Kartı sinsice değiştirirken çıkan „şum“ sesi gibi 🤫 Şakacı, zararsız bir hile.
Bonus Ciddi dolandırıcılık betrügen’dir; schummeln onun hafif versiyonu.
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanya gerçek bir masa oyunu ülkesidir. Her yıl ‘Spiel des Jahres’ (Yılın Oyunu) ödülü açıklanır ve her sonbahar Essen, dünyanın en bilinen masa oyunu fuarlarından birine ev sahipliği yapar.
Ailelerin de kendi klasikleri vardır. En ünlüsü ‘Mensch ärgere dich nicht’ (Kızma birader); adına rağmen oynarken herkes çok kızar.
Kâğıt oyunlarında Skat ve Doppelkopf popülerdir; mahalle birahanesinde müdavimlerin oynadığını görebilirsiniz. Kurallar çoğu zaman bölgeye göre değişir, başlamadan önce sormakta fayda var. 🃏
✅ Kısa test
Q. Arkadaşlarınız oturma odasında kâğıt oynuyor. Siz de katılmak istiyorsunuz!
- ① Darf ich mitspielen?
- ② Wer hat gewonnen?
- ③ Wer ist dran?
Cevabı göster
① Darf ich mitspielen?
mitspielen oyuna katılmak demektir; yani „Ben de oynayabilir miyim?“ diye soruyorsunuz.
Bir sonraki oyununuzda „sıra sende“ yerine Du bist dran! diye bağırın. Yalnız schummeln yok! 🎲
🔜 Yarının konusu: 🎄 Noel